Vinopedia - riznica znanja o lozi i vinu

filtracija

Izvor: Vinopedia
Inačica od 09:40, 21. travnja 2012. koju je unio/unijela Ivo (Razgovor | doprinosi)
(razl) ←Starija inačica | vidi trenutačnu inačicu (razl) | Novija inačica→ (razl)
Skoči na: orijentacija, traži

postupak kojim se mutna vina čiste tako da pod podtlakom, slobodnim padom ili tlakom prolaze kroz porozne tvari koje zadržavaju sve nečistoće veće od pora na filtracijskom sloju. Naziv prokapavanje, odn. procjeđivanje ne oslikava u cijelosti ovaj pojam, jer pojedine filtracijske tvari vežu čestice mutnoće i snagom adsorpcije. Ovisno o stupnju čistoće što se f. želi postići, dužem ili kraćem vremenu u kojem se posao namjerava obaviti i nizu drugih čimbenika, od kojih je značajan i stupanj zamućenja mošta ili vina iz kojeg valja ukloniti čestice mutnoće, razvili su se raznoliki postupci. Prema stupnju zamućenja naprave za f. se razvrstavaju na filtre za odvajanje taloga (tzv. filtar preše), naplavni filtri, i filtre za finu filtraciju (što se koriste prije punjenja vina u boce). Takvi filtri nečistoće (bakterije, kvasce, koloide, kristale) zadržavaju na, za tu svrhu posebno pripremljenim filtrantima (celuloznim Ek-pločama, kartonima ili nekim drugim coadiuvantima). Ultrafiltri s tangencijalnim protokom, zovu se još i cross-flow-filtri. Osnova na kojoj su se razvijali svi postupci f. temelji na tzv. filtracijskom sloju koji je porozna tvar (npr. čestice mutnoće ili infuzorijska zemlja, nekada je to bio i azbest, kojega je uporaba sada zabranjena). Preko tako, na platnenu vreću, odnosno celuloznu filtar ploču ili metalno sito, naplavljene tvari prolazi tekućina koja se filtrira, pa se u tijeku filtracije taj sloj povećava (naplavljivanjem nečistoće vina), čime slabi moć filtracije, zbog čega je potrebno zaustaviti filtraciju, filtar oprati i ponovo staviti u rad. U malom vinarstvu još pred pedesetak godina najpoznatiji je bio tzv. holandski filtar. U suvremenom podrumarstvu se koriste zatvoreni filtri odgovarajućeg kapaciteta koji rade na istom načelu, ali pod velikim tlakom i uz automatizirano doziranje filtracijske tvari. Uz već spomenute postupke filtriranja (filtar preše i naplavne filtre) velik je napredak učinjen u finoj filtraciji vina (EK-filtraciji, membranskoj mikrofiltraciji i ultrafiltraciji). Ovisno o sili kojom se vrši odvajanje (separacija), filtri se dijele na one što rade na predtlak i podtlak (vakumska filtracija). Ako je postupak filtracije dinamičan (a ne statičan kao kod holandskog filtra), govorimo o tzv. cross-flow filtraciji, koju neki označavaju i kao filtraciju budućnosti. Postoje i druge osnove za razvrstavanje postupaka f. (pirogena, sterilna, dubinska), a neki i centrifugiranje nazivaju filtracijom, iako ona to nije.

Osobni alati